ÖĞRENCİ TANIMA ÇALIŞMALARI

Psikolojik danışma, bireyin kendini anlaması, farkındalık kazanması, problemlerini tanımlaması ve çözüm yolları üretmesi, kararlar alması, çevresiyle uyumlu ve sağlıklı iletişim halinde olması kendini geliştirmesi için  uzman kişiler tarafından profesyonel bir yardım sürecidir. Bu yardım hizmetini verene psikolojik danışman, yardım hizmetini alana danışan denilmektedir.

Psikolojik danışma bireylerin günlük yaşamda karşılaştıkları durumlarla ilgili uyum sorunlarıyla baş etmelerine yardım eden bir süreçtir. Okullarda bu sürecin yönetilmesi okul psikolojik danışmanı önderliğinde çocuğun eğitimine katkısı bulunan tüm yetişkinlerin katılımı ile gerçekleştirilir. Bireyin karakter oluşumunun şekillendiği yaşlar olan ilkokul çağında rehberlik çalışmaları gelişim psikolojisi bilgisine, öğrenci tanıma çalışmalarına ve müdahale programlarına odaklanır.

Kurumumuzda öğrencileri tanımak için uygulanan testler şunlardır:

CAS (Cognitive Assessment System)

CAS, 5-17 yaşları arasındaki bireylerin Planlama, Dikkat, Eşzamanlı ve Ardıl Bilişsel işlemlerini değerlendirmek için geliştirilmiştir. CAS Planlama ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

  • Stratejilerin oluşturulması
  • Planların uygulanması
  • Sonuçların tahmini
  • Dürtü kontrolü
  • Faaliyetin organizasyonu
  • Yeni karşılaşılmış bir durum karşısında planlı tepkide bulunma
  • Kendini kontrol etme
  • Kendini değerlendirme
  • Kendini gözleme
  • Strateji kullanma
  • Geribildirimde bulunma

CAS Dikkat Ölçeği: Bilişsel performansı etkileyen önemli işlemlerden biri de “Dikkat” tir. CAS Dikkat Ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

  • Konsantrasyon
  • Temel noktaya odaklanma
  • Önemli bilgiye odaklanma
  • İlginin dağılmasını engelleme
  • Seçici dikkat
  • Dikkatin uzun süre devam ettirilmesi
  • Çabanın sürdürülmesi

CAS Eşzamanlı Bilişsel İşlemler Ölçeği: CAS Eşzamanlı Bilişsel İşlemler Ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

  • Kelimelerden bir fikir bütünlüğü oluşturma
  • Parçalardan bir bütün oluşturma ya da onları gruplama
  • Aynı anda birden fazla şeyi görme
  • Kelimeler arasındaki ilişkileri anlama
  • Vurgunun anlaşılması
  • Kavramları ve sözel ilişkileri anlama
  • Uzamsal bilgi ile işlem yapma

CAS Ardıl Bilişsel İşlemler Ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

  • Ardışık bir serideki birbirinden bağımsız seslerin doğru telaffuz edilmesi
  • Kelimelerin anlamsız olarak dizilimlerini kavrama
  • Ardışık uyaranları anlama
  • Seslerin özel dizilimli şekli ile çalışma
  • Konuşmanın seri organizasyon

FROSTIG Görsel Algılama Testi

Görsel algı, görsel uyaranları tanıma, ayırt etme ve daha önceki deneyimlerle ilişkili olarak yorumlama yeteneğine denir. Görsel algılamadaki yetenekleri sayesinde çocuklar okumayı, yazmayı, aritmetik yapmayı ve okuldaki başarıları için gerekli olan tüm diğer becerileri öğrenmektedirler. Görsel algılama problemleri, belirleme, ayırma, hatırlama, görsel duyuyu yorumlama eksikliğinden kaynaklanır. Küçük çocuklarda bu durum geometrik şekilleri yapamama, şekil- zemin karıştırma, nesneleri değiştirme  ve yönlendirmedeki eksiklerle ortaya çıkar. Çocuk büyüdükçe bu problemler harf ve kelimeleri okumada kendini gösterir.

Görsel Algılama Beş Alanda İncelenmiştir:

  • El-Göz Koordinasyonu
  • Şekil-Zemin Ayırımı
  • Algılama Sabitliği
  • Mekanla Konumun Algılanması
  • Mekan İlişkilerinin Algılanması

Raven Progresif Matrisler Testleri (RPMT)

Raven Progresif Matrisleri (RPM), kültürden bağımsız bir test oluşturmak amacıyla doktor John Carlyle Raven tarafından ilk olarak 1936 yılında geliştirilmiştir, Raven matrislerinden yola çıkılarak modellenmiş bir analizdir. Bu analiz profesyonel bir ölçüm yapma iddiasında olmamakla beraber genel değerlendirmelerde yol gösterme açısından faydalı olacaktır. RPM, problem çözme, analitik değerlendirmeyi analitik irdelemeyi ve soyutlama becerisini ölçmektedir. Testin irdeleme, düzenli ve doğru düşünme, zihinsel beceri ve faaliyet hızını; akademik başarı ya da sözel yetenekten bağımsız olarak ölçtüğü kabul edilmektedir. Dilden bağımsız olan bu testin, kültürel değişkenlerden etkilenmediği kabul edilmektedir. Çalışmalarımızda testin renkli versiyonu bilgisayar ortamına uyarlanmış şekli katılımcıların zeka seviyesini belirlemek amacı ile kullanılmıştır.

Denver-II Gelişim Testi

Çocuk sağlığının en önemli konusu, çocuğu okul öncesi dönemde tanımak ve tedavi sürecini başlatmaktır. Anne-babalar çocuk ilkokul çağına gelip de derslerinde başarı gösteremeyinceye kadar çocukta bir gelişim gecikmesi olup olmadığını fark edemeyebilirler. 0-6 yaş Denver-II Gelişim Testi çocuklardaki gelişim sorunlarını belirlemekte kullanılan bir tarama testidir.

Denver-II Testi; kişisel-sosyal, ince-motor, dil ve kaba-motor olmak üzere 4 temel gelişim alanını içerir. Çocuğun takvim yaşı belirlendikten sonra standart test malzemeleriyle uygulama yapılır ve yaklaşık 15-20 dakika sürer.

Denver-II Testi; 0-6 yaş arasındaki sağlıklı görünümlü olan çocuklara uygulanır. Çocuğun yaşına uygun becerileri değerlendiren bu test; belirti göstermeyen gelişimsel sorunları taramada, kuşkulu durumları nesnel bir ölçütle doğrulamada, gelişimsel açıdan risk altındaki çocukları (örneğin; doğum öncesinde yaşanan sıkıntılar, erken doğum) izlemede değerlidir.

METROPOLİTAN Okul Olgunluğu Testi (4-6yaş)

Çocukların okula, okulun gerektirdiği kurallara ve öğrenmeye hazır olup olmadığını saptamak amacıyla yapılan bir testtir. Okula hazırlanırken olması gereken fizyolojik, çevresel ve zihinsel faktörleri değerlendirmekte kullanılır.

Metropolitan Okul Olgunluğu Testi; Kelime Anlama, Cümleler, Genel Bilgi, Eşleştirme, Sayılar, Kopya Etme gibi 6 alt test ve toplam 100 maddeden oluşur. Testin sonucunda, çocuğunuzun okul için gereken olgunluğa ne ölçüde hazır olduğu ve düzeyiyle ilgili sağlıklı veriler elde edilir.

Metropolitan Okul Olgunluğu Testi okula gidecek çocukların psikolojik olarak okula hazır olup olmadıklarını ölçer. Metropolitan okul olgunluğu testi, okula yeni başlayan birinci sınıf çocuklarının yönergeleri anlamaya hazırlıklı olmalarını sağlayacak olan özellikleri ve başarılarını ölçmek üzere hazırlanmıştır. Her alt test uzman kişi tarafından sözlü olarak verilen yönergeye göre çocuğun işaretleyeceği ve kopya edeceği resimlerden meydana gelmiştir (Oktay 1983). Bu testin hem grup hem de bireysel olarak uygulaması mümkündür. Beş-altı yaş arası çocuklara uygulanan bu testin süresi yaklaşık 24 dakikadır. Test soru formu ve kayıt formundan oluşmaktadır. Uygulayıcının verdiği yönergeler doğrultusunda çocuğun testi yanıtlaması istenir (Wifred 1993). Çocukları anaokulun sonunda veya birinci sınıfın başlangıcında değerlendirmek için hazırlanan ve on altı sayfadan oluşan bu test, altı ayrı alt testten oluşmaktadır. Bu testler şu şekilde sıralanmaktadır:
Kelime anlama (15 madde) : Bu test dilin anlaşılması ve kavranmasını belirlemeye yönelik bir testtir. Çocuktan, her sırada dört resim içinden söylenileni seçmesi istenmektedir.
Cümleler (14 madde) : Bu testte çocuktan kendisine anlatılan cümleyi anlaması ve gördüğü resimle bunu birleştirmesi gibi karmaşık bir işlem beklenilmektedir.
Genel Bilgiler (14 madde) : Sosyokültürel faktörün etkisinin fazla olduğu alt testlerden biri olan genel bilgi alt testinde söz konusu olan resimler, çocukların günlük hayatta her zaman karşılaşabileceği görme ve elleme olanağına sahip olduğu nesnelere aittir. Çocuktan gösterilen resimle tanıdığı nesne arasında ilişki kurması ve nesneyi isimlendirmesi istenilmektedir.
Eşleştirme (19 madde) : Okuma yazmanın öğrenilmesinde önemli bir yer tutan eşleştirme, metropolitan okul olgunluğu testinin en önemli bölümlerinden birini oluşturmaktadır. Benzerliklerin tanınmasını içine alır. Her madde de hayvanların, eşyaların, sayıların, harflerin, kelimelerin dört ayrı resmi sıralanmıştır. Sıranın ortasında çerçeve içine alınmış resmin aynısının çocuktan bulması ve çerçeve içine alması istenir. Genellikle bu testte şekilleri doğru olarak işaretleyemeyen ve ters işaretleyen çocuklarda okuma ve yazmada problemlerin görüldüğü belirtilmektedir.
Sayılar (24 madde) : Bu test sayı bilgisini ölçmektedir. Bu alt testte sayılar ve seriler hakkında belirli bir eğitimden geçmemiş olan okul öncesi çocuklarda o zamana kadar kazanılmış olan sayı kavramını dolayısıyla sayı olgunluğunu ölçmek amaçlanmaktadır.
Kopya etme (10 madde) : Çocuğun gördüğü şekli doğru olarak algılaması ve buna mekan içerisinde yer verme yeteneğini ölçen bir testtir. Yazının öğrenilmesinde kopya etme önemli bir yer tutmaktadır. Yazı yazmayı öğrenmede gerekli olan, görsel algı ve hareket kontrolünün bileşimini ölçmektedir. Gördüğünü doğru algılayamayan ya da algıladığını mekanda doğru şekilde yerleştiremeyen çocukların, daha sonraları, okuma yazmanın öğrenilmesinde zorluk çekmeleri araştırmacıların özellikle üzerinde durduğu konulardan biridir (Çataloluk 1994). Bu tür testlerin çocuklarda, fiziksel gelişmeyi belirlediği kadar, zihinsel olgunluğu da belirledikleri saptanmıştır. Çocuğun, çizme ve yazmada gösterdiği mekanda ters algılama eğilimi kopya etme alt testinde kendini gösterebilir.
Bütün bu alt testlerde her maddeye doğru verilen yanıt bir puan ile değerlendirilir. Puanların tümü testin toplam puanını oluşturur. Toplam puanın yüksekliği genel okul olgunluk düzeyinin yüksek olduğunu gösterir. Her alt testin kendine ait puanları da belirlenir.

Cattel Zeka Testi

Cattell Zeka Testi evrensel boyutlarda uygulanabilmesi için uğraşılmış bir psikolojik testtir. Kültürel bağlılıklardan arındırılmaya çalışılmış zeka sorularını barındırır. Çocuğunuzun zeka seviyesini böyle objektif testlerle değerlendirmek sizlere belli konularda bilgiler verebilir.2A, 2B ve 3A olmak üzere üç formu vardır. Yaş ve eğitim gruplarına göre bu formlar ayrılır. Testin Türü: Zeka-Performans testidir. Uygulanacak Yaş Grubu: 4-7 yaş, 7-14 yaş ve 14 yaş üstü bireylere uygulanabilir. Uygulanacak Kişi Sayısı: Bireysel ve grup olarak uygulanabilir. Uygulama Şekli: Uygun yaş grubuna göre bireyin kendisine verilen formu belirli bir süre içerisinde yanıtlaması istenir.  Bu test, 6- 14 yaş arası bireylere uygulanmaktadır. Performans ile zeka seviyesini ölçen bir testtir. Görsel algı, şekiller arasındaki ilişkileri algılama becerisi, uzamsal zeka gibi zeka alanları hakkında bilgi verir. Özellikle matematik, geometri, fizik gibi akademik alanlarda yordamalar yapmamıza imkan verir.

C.A.T.

C.A.T. testi hayvanlarla ilgili olarak düzenlenmiş 10 değişik resim ihtiva eder. Bu test her iki cins için ve 3-10 yaşlar arasında kullanılır. Çocuğun kişiliğinin dinamik faktörlerinin incelenmesine yardımcı olur. Bu çocuğun diğer kişilerle ilişkilerini ve en önemli yönlerini anlamaya yardım eder. Bu teknikte deneğin iç güdüsel, duygusal yönlerini ortaya çıkaracak durumlar içinde bulunduran hayallere ait 10 resim bulunmaktadır. Süre 50-60 dakikadır. Bu test Çocuğun grup içindeki, okuldaki, evdeki reaksiyonlarını etkileyen faktörlerin saptanmasında çok etkilidir, kullanışlıdır.

TEMATİK ALGI TESTİ (T.A.T.)

T.A.T. projektif bir testtir. 31 karttan meydana gelmiştir. 7-17 yaşları arasında girl, boy yazan kartlara bölünür. Male, female yazan kartlar kullanılır. Her sefer onar kart olmak üzere iki seferde uygulanır. Resimlerden oluşan kartları göstererek beş kart üzerine hikaye uydurması söylenir. Böyle bir hikaye kuruluşu belli bir zekayı gerektirecektir. T:A:T: evrensel yönde hareket eder. Her insan hikaye yazacağı zaman 2 şeye başvurur. 1) Geçmiş tecrübeleri, 2) Bu tecrübelerle birlikte o anın ihtiyaçları. İşte T.A.T. resimlerin yorumunu talep ederken bu iki şeye dayanır. Test hayal gücüne dayanan bir testtir. Bu nedenle hastaya kişilik testi vereceğim denmemelidir.

ANA-BABA OKULU SEMİNERLERİ

Çocukların çeşitli özelliklerine ve gelişim dönemlerine ilişkin bilgi edinmek, onları anlamada, onlarla daha iyi iletişim kurmada ve zaman zaman yaşanan güçlüklerle başa çıkmada çok önemlidir. Çocuğun fizyolojik ve psikolojik anlamda sağlıklı birer birey olarak yetişmesinde ve davranışlarının şekillenmesinde anne, baba ve/veya bakımını üstlenen kişinin rolü çok büyüktür.

Gelişim, organizmada iç ve dış etkenler sonucu birbirine bağlı ve düzenli biçimde ortaya çıkan ve ilerleyici bir dizi değişiklikler olarak tanımlanır. Büyüme ve gelişme bir arada meydana gelse de, büyümeden ayrı olarak gelişme yeni beliren yetenekler ve davranış örüntüleri ile gerçekleşir. Bu tanımdan da anlaşılabileceği gibi, gelişimin göstergesi davranışlardır ve gelişim her yönüyle bir bütündür. Gelişim hızı, her gelişim basamağına ve her çocuğa göre iniş çıkışlar ve farklılıklar gösterebilir. Her çocuğun gelişim hızı ve şekli farklı olsa da, genel olarak her çocuk aynı gelişim basamaklarından geçerek büyür.

Anne ve/veya bakım veren kişinin sevgisinin dengeli, sürekli ve tutarlı bir biçimde verilmesi, en az çocuğun beslenmesi için gerekli olan besin maddeleri kadar önemlidir. Yapılan birçok araştırmada, kısa süreli de olsa anne-çocuk ayrılıklarının sonuçları ve etkileri incelenmiştir. Araştırma sonuçları, çocuğa iyi bir yedek bakım sağlandığı, bakım veren kişinin sık değişmediği ve çocuk ile iyi ilişkiler geliştirilmiş olması durumunda, çocukların bu ayrılıktan örselenmediği ve en az düzeyde etkilendikleri hatta yeni deneyimler kazandıkları için gelişimlerine olumlu katkıda bulunduğunu göstermektedir.

Günümüz koşullarında çalışan annelerin sayısının artmasıyla, hemen her çocuk kısa süreli ayrılıkları yaşamaktadır. Yine araştırma sonuçlarının gösterdiğine göre, kişilik özellikleri, özerklik ve ilgilerin gelişiminde, annesi çalışan çocuklar ile çalışmayanların arasında fark gözlenmemiştir. Çocukları etkileyen ne annenin çalışması ne de yedek bakıcı ile büyümeleridir. Çocukları etkileyen, anne-çocuk arasında kurulan ilişkinin süresi değil niteliği, annenin tutumları ve çocuğunda uyandırdığı güven duygusudur.

Annenin çalışmasının çocuk üzerinde yaratacağı etkilerin olumlu ya da olumsuz olması, daha çok, annenin işe başlama zamanı, çalışma saatleri, çalışma düzeni ve süresi, annenin yokluğunda bakım veren kişinin özellikleri, aile ortamı ve ailenin çocukla kurduğu ilişkilerin niteliğine bağlıdır.

Eğitimde anne-babanın etkisinin boyutu sebebiyle planladığımız aile seminerlerine katılımın sağlanması çocuğunuzun gelişimini muhakkak olumlu etkileyecektir.

DUYGUSAL VE SOSYAL GELİŞİM DERSİ

Devam eden duygusal ve sosyal gelişimin uzman kişiler tarafından sağlıklı bir şekilde yönlendirilmesi gerekir. Çocuğun karakterine ekilen her tohum er ya da geç meyvesini verecektir. Bireyi tanıma çalışmalarından sonra müdahale programlarına geçilmesi gerekir. Çocuğun okulda farklı psikolojik ihtiyaçları gelişir: onay alma, yeterli hissetme, başarılı olma bunlara örnektir. Bu sebeple öğretmenin söyledikleri ailenin söyledikleri ile aynı şeyler olsa da çocuğun dünyasında daha fazla etkiye sahiptir. Duygusal ve sosyal gelişim dersinin amacı çocuğun duygusal dünyasının şekillenmesinin pedagojik olarak sağlanmasıdır. Bu sebeple ilkokul rehber öğretmeni derslere girer ve çeşitli oyun, sunum, etkinlik ve videolarla çocuğa bazı kavramları vermeye çalışır. Duygusal ve sosyal gelişim dersinde üzerinde durduğumuz kavramlar şunlardır:

  • Mahremiyet eğitimi
  • Akran zorbalığı
  • Adalet
  • Sabır
  • Hoşgörü
  • Özdisiplin
  • Liderlik
  • Aile sevgisi
  • Sınav kaygısı
  • Hayvan sevgisi
  • Empati
  • Dürüstlük
  • Öfke kontrolü